traduza página para Português
Traduza texto de página do Holandês para o Português

   Zoek op deze site met FreeFind

 

de heilige van de dag
klik hier voor de heilige(n) van de dag

Schriftlezingen van de dag
klik hier voor de liturgische lezingen van de dag

Rádio Maria Brasil. 16 Kb/sec, mono. ('Windows Media Player')

beluister Radio Excelsior da Bahia (AM 840) tijdens het surfen ('Windows Media Player' vereist)


 

BraziliŽ - politieke geschiedenis

Ontdekkingsreiziger Cabral zet voet aan wal in BraziliŽ. O. P. da Silva, 1904. Rio de Janeiro, Museu Histůrico Nacional
Ontdekkingsreiziger Cabral zet voet aan wal in BraziliŽ
(Oscar P. da Silva, 1904. Rio de Janeiro, Museu Histůrico Nacional).

1500 - De Portugese zeevaarder Pedro Alvares Cabral (onderweg naar Oost-IndiŽ) zet op 22 april als eerste Europeaan voet aan wal in het immense land BraziliŽ, dat in het Amazonebekken en in de kustgebieden al sinds duizenden jaren is bewoond door Indianen. Krachtens het Verdrag van Tordesillas (1494), bekrachtigd door de paus, komt het land aan Portugal toe. Cabral noemt het land "Terra da Santa Cruz" (Land van het H. Kruis).

Detail van kaart van N.O.-BraziliŽ. Terra Brasilis, Miller Atlas, 1519. Parijs, Bibl. Nat.
Detail van kaart van N.O.-BraziliŽ. Terra Brasilis, Miller Atlas, 1519. Parijs, B. N.

1530 - De eerste Portugese kolonisten vestigen zich en ontwikkelen er handelsactiviteiten (suikerrietplantages).

1540 - Het land wordt BraziliŽ genoemd, naar de Portugese naam voor het donkerrode brazielhout (= "pau-brasil"), dat afkomstig is van een inheemse boom (guilandina echinata), en dat een belangrijk exportproduct zal worden.

Een Portugese slavenboot gevuld met jonge Afrikanen
Een Portugese slavenboot gevuld met jonge Afrikanen (Johann Moritz Rugendas, 1810)

1550 - Vanaf halfweg de 16de eeuw komt de slavenhandel vanuit Afrika naar BraziliŽ op gang. Tot de afschaffing van de slavernij worden tussen 3 en 5 miljoen Afrikanen naar BraziliŽ verscheept. Ze worden te werk gesteld in de mijnbouw (de goudmijnen) en vooral op de suikerrietplantages, om de plaats in te nemen van de inheemse Indianen-bevolking, die door ziekte en uitputting zwaar is uitgedund.

De Markies van Pombal. Louis-Michel Van Loo, 1766. Lissabon, Stedelijk Museum
De Markies van Pombal. Louis-Michel Van Loo, 1766. Lissabon, Stedelijk Museum.

18de eeuw - De Portugese staatsman Sebasti„o de Melo, bekend als Markies van Pombal (1699-1782) verstevigt het Portugese gezag over BraziliŽ. Het Portugees wordt er de officiŽle taal en verdringt de inheemse talen.

Koning Jo„o VI, stichter van het koninkrijk BraziliŽ
Koning Jo„o VI, stichter van het koninkrijk BraziliŽ.

1807 - De latere koning van Portugal, Jo„o VI, op de vlucht voor het leger van Napoleon, verplaatst zijn regeringszetel naar BraziliŽ, met Rio de Janeiro als de facto hoofdstad. 8 jaar later wordt BraziliŽ een koninkrijk, binnen een Unie met Portugal.

Keizer Peter I roept de onafhankelijkheid uit van BraziliŽ
Keizer Peter I roept de onafhankelijkheid uit van BraziliŽ. Pedro Amťrico, 1888.

1815 - Koning Jo„o VI keert uit BraziliŽ terug naar Portugal. Zijn zoon Peter blijft achter als regent en verklaart BraziliŽ op 7 september 1822 onafhankelijk van Portugal en laat zichzelf tot keizer Peter I kronen.

De Gouden Wet van 1888, waardoor een einde komt aan de slavernij
De "Gouden Wet" (1888) die een einde maakt aan de slavernij.

1888 - Kroonprinses Isabella, regentes van BraziliŽ, ondertekent de zogeheten "Gouden Wet" (Lei Aurea), die de slavernij in het keizerrijk BraziliŽ compleet afschaft. In het daaropvolgend decennium is er een grote toestroom van Europese immigranten.

Arbeiders op een koffie-plantage
Arbeiders op een koffie-plantage.

1889 - De nieuwe elite van Brazilaanse koffie-export-baronnen brengt de monarchie ten val en roept een federale republiek uit (naar het voorbeeld van de VS) met 20 deelstaten die een grote mate van autonomie hebben. De regering wordt tot de jaren 1930 gedomineerd door grootgrondbezitters. In 1902 heeft Brazilie een aandeel van 65 % in de totale wereldproductie van koffie.

Getýlio Dornelles Vargas
Getýlio Dornelles Vargas (in het midden).

1930 - Getýlio Dornelles Vargas leidt een opstand door het leger en komt aan het hoofd van een militaire regering.

1937 - Vargas (die volgens de grondwet niet kan worden herkozen voor een 3de ambtstermijn) doet een staatsgreep en regeert met ijzeren hand verder als dictator, met de steun van het leger. Hij plaatst de economie onder staatscontrole, start de industrialisering en hervormt de sociale wetgeving.

Eurico Gaspar Dutra
Eurico Gaspar Dutra.

1945 - Generaal Eurico Gaspar Dutra zet Vargas aan de dijk tijdens een militaire coup. Hij organiseert verkiezingen die hij wint. Er komt een proces van democratisering op gang. De nieuwe grondwet is weer gebaseerd op het presidentieel systeem en geeft macht terug aan de deelstaten.

1951-1954 - Vargas (nu kandidaat voor de Arbeiderspartij) wordt verkozen tot president, maar hij stuit op harde oppositie. Wanneer de militairen hem voor de keuze stellen, ofwel vrijwillig aftreden ofwel zich laten vervangen, pleegt Vargas zelfmoord.

President Juscelino Kubitschek
President Juscelino Kubitschek.

1956-1961 - Juscelino Kubitschek wordt tot president verkozen. Hij draagt bij tot een snelle economische groei. Maar de corruptie neemt toe en de inflatie loopt op tot 45 % per jaar.

President Jo‚o Goulart
President Jo‚o Goulart.

1960 - Brasilia wordt de hoofdstad van BraziliŽ in plaats van Rio de Janeiro. J‚nio da Silva Quadros wint de presidentsverkiezingen. Maar zijn aftreden na enkele maanden (wegens felle kritiek op zijn zijn toenadering tot de kommunistische landen) stort BraziliŽ in een constitutionele crisis. De linkse vice-president Jo‚o Goulart (leider van de Arbeiderspartij) wordt staatshoofd. Het leger en het bedrijfsleven blijven achterdochtig. Ze verdenken Goulart van linkse sympathieen, vooral omdat hij een decreet uitvaardigt tot hervorming van het grondbezit en overweegt de kommunisitische partij te erkennen.

1964 - Tijdens een bloedloze staatsgreep grijpen militairen opnieuw de macht en maken een abrupt einde aan het prille proces van democratisering. Ze voeren perscensuur in, verdrukken de oppositie en treden hardhandig op bij tal van onlusten. Goulart gaat in ballingschap.

1969 - De militaire junta vaardigt een autoritaire en repressieve grondwet uit. De staat controleert alle sleutelsectoren van de economie.

Ernesto Geisel
President Ernesto Geisel.

1974 - Generaal Ernesto Geisel wordt president van BraziliŽ. Hij voert een aantal hervomingen door: beperkte politieke activiteiten en verkiezingen zijn toegelaten, politieke ballingen mogen naar hun land terugkeren, de censuur wordt opgeheven voor de pers maar niet voor radio/tv.

1982 - BraziliŽ stop met de terugbetaling van zijn buitenlandse schulden, die tot de grootste van de hele wereld behoren.

President Josť Sarney
President Josť Sarney.

1984-1985 - Het militair regiem schuift de macht geleidelijk en op vreedzame wijze door naar een burgerregime. Tancredo de Almeida Neves (van de PMDB) wordt verkozen tot president, wordt ziek en sterft nog vóór zijn officiŽle installatie. Zijn vice-president Josť Sarney volgt hem op en is daarmee de eerste burger-president, na 21 jaar militair bewind.

1986 - President Sarney lanceert zijn "Cruzado"-plan, dat tijdelijk prijzen en lonen bevriest om zo de hoge inflatie onder controle te krijgen. Maar van zodra de prijzen en lonen weer worden losgelaten schiet de inflatie pijlsnel de hoogte in.

1988 - Een nieuwe grondwet wordt van kracht, die de bevoegdheden van de president beperkt en zijn talrijke volmachten weer overdraagt aan het parlement.

Fernando Collor de Mello
President Fernando Collor de Mello.

1989 - De rechtse populist Fernando Collor de Mello wordt de eerste direct verkozen president sinds 1960. Hij kondigt een radicale economisch hervorming aan, maar concrete maatregelen blijven uit en de inflatie swingt verder de pan uit. De terugbetaling van buitenlandse schulden wordt opgeschort. De overheid start een ecologisch project ter bescherming van het Amazonebekken.

1992 - Collor de Mello treedt af na beschuldigingen van corruptie, die later onterecht blijken te zijn. De vice-president Itamar Franco vervangt hem.

President Fernando Henrique Cardoso
President Fernando Henrique Cardoso.

1994-1998 - Fernando Henrique Cardoso (van de PSDB), die heeft bijgedragen tot het bedwingen van de hoge inflatie, wordt verkozen tot president. Cardoso doet controversiŽle landhervormingen, o.m. gronden verdelen onder de arme landloze boeren. Hij belooft de nog steeds bestaande vormen van slavernij in BraziliŽ aan te pakken. In 1997 is er een aanpassing van de grondwet.

1998 - President Cardoso wordt herverkozen voor een tweede ambtstermijn. Het IMF helpt BraziliŽ uit de nood nadat de economie zwaar is getroffen door de ineenstorting van de Aziatische beurzen.

2000 - Viering van 500 jaar bestaan van BraziliŽ. De feestelijkheden worden verstoord door protestacties van de Indianen, die zeggen dat raciale genocide, dwangarbeid en ziekte ervoor hebben gezorgd dat hun aantal dramtatisch is gedaald van circa 5 miljoen in 1500 naar 350.000 nu. Niettemin pakt de regering het jaar daarna uit met een zwaar bekritiseerd onwikkelingsprogramma, dat over 7 jaar 40 miljard dollar wil uitgeven aan spoorwegen, wegen, waterkrachtcentrales en huizen in het bedreigde Amazonegebied.

President Lula da Silva, populair door zijn doortastend sociaal-economisch beleid
President Lula da Silva, erg populair door zijn doortastend strijd tegen de armoede

2002 - Luiz Inŗcio Lula da Silva, de voormalige schoenpoetser, vakbondsleider en medestichter van de socialistische Arbeiderspartij PT ("Partido dos Trabalhadores", wordt met 61% van de stemmen gekozen tot president, en is daarmee het eerste uitgesproken linkse staatshoofd van BraziliŽ in ruim 40 jaar. Bij zijn inauguratie op 1 januari 2003 belooft "Lula" ingrijpende politieke en sociaal-economische hervormingen om de honger in het land uit te roeien. Hij lanceert een grootscheepse landelijke campagne "Fome Zero" (Nul Honger) om de honger uit te bannen en ervoor te zorgen dat alle kinderen minstens 2 maaltijden per dag krijgen.

Fome Zero

Tijdens zijn eerste ambtstermijn voert de president een gedurfd fiscaal beleid, brengt economische stabiliteit en doet de torenhoge inflatie en buitenlandse schuld dalen. Hij verandert het pensioenstelsel en lanceert een systeem van sociale bijstand "Bolsa Familia", waarbij zo'n 12 miljoen gezinnen met een maandinkomen onder de 73 Ä een staatstoelage krijgen van 12 Ä per kind, zodat de kinderen naar school kunnen gaan.

Bolsa Familia

2004 - Maar dat belet niet dat er een golf van land-bezettingen is door activisten ("Rode April") wegens het uitblijven van drastische landbouwhervormingen. Het jaar daarop brengt een doodseskader 30 mensen om het leven in een buitenwijk van Rio de Janeiro, waar duizenden straatkinderen leven. Het gaat om de grootste moordpartij in BraziliŽ in ruim een decennium. En nog datzelfde jaar komt een corruptie-schandaal aan het licht binnen de Arbeiderspartij van de president, die zich in een tv-toespraak hiervoor verontschuldigt en zegt van niets op de hoogte te zijn.

2007 - Bij de start van zijn 2de ambtstermijn op 1 januari kondigt president Lula da Silva een ambitieus investeringsprogramma aan. Hij hekelt hierbij het protectionistische beleid van andere landen om de financieel-economische crisis te lijf te gaan.

De huidige Braziliaanse president Dilma Rousseff
De huidige Braziliaanse president Dilma Rousseff

2010 - De 62-jarige Dilma Rousseff (een partijgenote en vertrouwelinge van president Lula, die al eerder Minister van Energie en stafchef was) wint op 31 oktober de 2de ronde van de verkiezingen met 56 % van de stemmen.

2011 - Op 1 januari komt Dilma Rousseff, als eerste vrouw in de geschiedenis, officieel aan de macht als president van BraziliŽ. Ze belooft het beleid van haar voorganger Lula voort te zetten. Ze ziet het als haar eerste opdracht en die van haar regering om "de extreme armoede uit te roeien" in het land.

© Copyright 2010- . Alle rechten voorbehouden. Contact: zwartzusters.brugge@telenet.be